Biên lãi ròng (NIM) và chất lượng tài sản ngân hàng, dòng vốn gián tiếp và cơ hội tái định giá nhóm cổ phiếu trụ cột sau khi nâng hạng FTSE có hiệu lực.
1. Môi trường vĩ mô và động lực thanh khoản
Bước vào giai đoạn cuối năm 2026, Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn 4,5% và tái chiết khấu 3,0%, nhưng mặt bằng lãi suất thị trường đã đi lên. Lãi suất tiền gửi bình quân giao dịch mới đạt 6,38% ngày 20/9/2026, cao hơn cuối năm 2025 khoảng 1,15 điểm phần trăm, do tín dụng tăng nhanh hơn huy động. Từ ngày 18 đến 21/10/2026, NHNN yêu cầu các ngân hàng giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất qua đêm ở mức 4,31%/năm ngày 22/10/2026.
Tỷ giá USD/VND tương đối ổn định: tỷ giá liên ngân hàng cuối tháng 9 thấp hơn cuối năm 2025 khoảng 1,17%. Tuy nhiên, cán cân thương mại hàng hóa 9 tháng nhập siêu khoảng 19,42 tỷ USD, nên bộ đệm bên ngoài mỏng hơn những năm xuất siêu lớn. Với lãi suất tiết kiệm tăng, dòng tiền nhàn rỗi có thêm lựa chọn ngoài cổ phiếu, khiến thanh khoản vào nhóm vốn hóa lớn VN30 phụ thuộc nhiều hơn vào triển vọng lợi nhuận. Bối cảnh chi tiết được phân tích tại Lãi suất và tỷ giá cuối năm 2026.
2. Phân tích biên lãi ròng (NIM) và chất lượng tài sản ngân hàng
Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam ghi nhận sự phân hóa rõ nét về biên lãi ròng và bộ đệm dự phòng. Các ngân hàng có lợi suất tài sản cao như MB và Techcombank duy trì NIM trên 3,5%, trong khi nhóm quốc doanh có NIM thấp hơn nhưng tỷ lệ nợ xấu thấp và bộ đệm dự phòng dày.
| Chỉ số Tài chính | VCB | MBB | TCB | CTG |
|---|---|---|---|---|
| Kỳ số liệu | Quý II/2026 | Quý II/2026 | Quý III/2026 | Quý II/2026 |
| Biên lãi ròng (NIM) | Gần 3% (MBS ước tính quý III) | 4,16% | 3,5% | 2,90% |
| Tỷ lệ Nợ xấu (NPL) | 0,61% | Không nêu trong nguồn | 1,36% | 1,20% |
| Tỷ lệ Bao phủ Nợ xấu | 279% | Trên 97% | Khoảng 107% | 134,0% |
Nguồn: Vietcombank qua DNSE, MBS qua Đọc Nhanh; công bố kết quả của MB và Techcombank; VietinBank theo TCBS.
Bộ đệm dự phòng không đồng đều: Vietcombank duy trì mức bao phủ cao nhất nhóm, còn tỷ lệ bao phủ của VietinBank giảm từ 167,2% xuống 134,0% trong quý II và của Techcombank ở khoảng 107% khi tỷ lệ nợ xấu quý III tăng lên 1,36%. Chất lượng tài sản vì vậy vẫn là biến số cần theo dõi khi đánh giá khả năng tái định giá nhóm ngân hàng.
3. Triển vọng tái định giá sau khi nâng hạng thị trường
Một trong những động lực lớn nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn này là việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam từ cận biên (Frontier Market) lên mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market), có hiệu lực từ ngày 21/9/2026 và được triển khai theo nhiều đợt.
Cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (Non-Pre-funding Solution - NPS) và mô hình giao dịch qua nhà môi giới toàn cầu là những cải cách được FTSE ghi nhận. Theo kịch bản cơ sở của HSC, tổng dòng vốn thụ động cho toàn bộ lộ trình khoảng 1,509 tỷ USD, trong đó đợt đầu khoảng 150,9 triệu USD, phân bổ vào các cổ phiếu trong rổ FTSE chứ không chỉ VN30. Chi tiết được trình bày trong bài Một tháng sau nâng hạng FTSE.
4. Kết luận và định hướng phân bổ danh mục
Với P/E trượt 12 tháng của VN-Index khoảng 11,6 lần, lợi suất lợi nhuận tương đương khoảng 8,6%, cao hơn lãi suất tiền gửi bình quân 6,38% nhưng phần bù đã hẹp lại khi lãi suất tiền gửi tăng. Trong kịch bản cơ sở, nhóm hưởng lợi nhiều nhất từ chu kỳ tái định giá là các doanh nghiệp đầu ngành có ba đặc tính:
- Năng lực tạo dòng tiền tự do (FCF) lành mạnh và đòn bẩy tài chính thấp.
- Hưởng lợi trực tiếp từ xu thế dịch chuyển công nghệ và chuyển đổi số (như FPT).
- Vị thế đầu ngành có khả năng tận dụng sự phục hồi của tiêu dùng và đầu tư công nội địa.
Nguồn tham khảo
- Báo Chính phủ: NHNN: Tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại
- Báo Chính phủ: Ngân hàng Nhà nước họp với các tổ chức tín dụng, yêu cầu giảm lãi suất
- Thời báo Tài chính Việt Nam: Thị trường tiền tệ tuần 19-23/10
- Cục Thống kê: Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026
- DNSE: Vietcombank báo lãi kỷ lục
- Đọc Nhanh: Bức tranh lợi nhuận ngân hàng quý III/2026 (dẫn MBS)
- CVS News: MB lãi hơn 20.188 tỷ đồng sau 6 tháng đầu năm 2026
- Techcombank: 3Q26 Press Release
- TCBS: Báo cáo cập nhật KQKD CTG quý 2/2026
- HSC: FTSE Russell raises VN weight, boosting inflows
- VNDirect: La Bàn Thị Trường tuần 19/10 - 23/10/2026
- VNDirect: Market Strategy October 2026
