Đánh giá hiệu suất khai thác cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu sang các tỉnh ven biển miền Nam.
1. Vị thế chiến lược của cụm cảng Cái Mép - Thị Vải
Cái Mép - Thị Vải là cửa ngõ container nước sâu chủ lực của miền Nam. Luồng hàng hải được nạo vét tới độ sâu 15,5 m để phục vụ tàu container 160.000 - 200.000 DWT; Gemalink đã được phép tiếp nhận tàu tới 232.494,5 DWT. Phương án đón tàu siêu lớn (ULCV) tới 250.000 DWT hiện vẫn ở giai đoạn nghiên cứu của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, sau hơn 140 lượt tàu 200.000 - 230.000 DWT ra vào an toàn từ năm 2024.
Lợi thế của tàu mẹ đi thẳng tới Bắc Mỹ và châu Âu là bỏ qua bước trung chuyển tại Singapore hay Malaysia. Tuy nhiên, lợi ích đó không tự động thành chi phí thấp hơn cho chủ hàng: tại buổi làm việc tháng 9/2026 giữa Vitas và Tân Cảng Sài Gòn, đại diện doanh nghiệp dệt may cho biết chi phí vận tải đường bộ từ nhà máy xuống Cái Mép vẫn cao hơn đáng kể so với hạ bãi tại Cát Lái. Tổng chi phí cho từng lô hàng cần tính cả chặng trucking hoặc sà lan.
2. Bảng so sánh năng lực khai thác cảng biển 2026
| Doanh nghiệp | Cụm cảng trọng tâm | Công suất thiết kế | Điểm cần theo dõi |
|---|---|---|---|
| GMD (Gemadept) | Gemalink (Cái Mép) & Nam Đình Vũ (Hải Phòng) | Gemalink hơn 3 triệu TEU/năm sau giai đoạn 2 | Gemalink giai đoạn 2 động thổ 17/04/2026, dự kiến vận hành quý 4/2027 |
| HAH (Hải An) | Cảng Hải An (Hải Phòng) & đội tàu container | Đội tàu 20 chiếc, khoảng 33.100 TEU sức chở | Lợi nhuận nhạy với giá thuê tàu và cước tuyến nội Á |
| VSC (Viconship) | Cụm cảng Đình Vũ (Hải Phòng) | Khoảng 1,65 triệu TEU/năm (ba cảng liền kề) | Sản lượng Nam Hải Đình Vũ là động lực chính của 2026 |
Bảng chỉ tổng hợp công suất thiết kế đã công bố; hiệu suất khai thác và P/E thay đổi theo từng phiên và cần đối chiếu báo cáo tài chính mới nhất trước khi sử dụng.
3. Triển vọng và rủi ro chuỗi cung ứng
Sự dịch chuyển của các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn và năng lượng tái tạo vào các khu công nghiệp vệ tinh tại Bình Dương, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu, cùng dòng vốn FDI đi kèm, tiếp tục tạo ra nguồn hàng cho ngành dịch vụ cảng biển. Bến chung CMIT - TCTT đưa vào khai thác thương mại ngày 09/10/2026 là một bước tăng năng lực cho cụm cảng. Rủi ro chính cần theo dõi nằm ở biến động giá cước vận tải biển toàn cầu và khả năng kết nối giao thông đường bộ, đường thủy từ các trung tâm sản xuất ra cảng.
Nguồn tham khảo
- Bộ Xây dựng: Nghiên cứu đón tàu container 250 ngàn DWT tại Cái Mép - Thị Vải
- Cổng thông tin Logistics: Khởi công nạo vét luồng Cái Mép - Thị Vải
- AVI Logistics: Cát Lái hay Cái Mép: vì sao tàu thẳng đi Mỹ chưa chắc rẻ hơn (dẫn số liệu VPA quý I/2026)
- Vietnam+: Triển khai giai đoạn 2 cảng biển nước sâu Gemalink
- CafeF (báo cáo phân tích HAH, 05/2026): Báo cáo ngắn HAH
- MoneyF: Viconship đặt mục tiêu phát triển đội tàu 30.000 TEU vào năm 2030
- VnEconomy (qua Báo Mới): Cái Mép - Thị Vải kết nối bến cảng
