---
title: Chỉ số P/B là gì? Cách tính và hiểu giá trị sổ sách
description: Chỉ số P/B là gì? Hướng dẫn cách tính giá trị sổ sách từ bảng cân đối, so sánh hệ số theo ngành và những điểm cần lưu ý khi định giá cổ phiếu.
url: https://ginity.vn/vi/blog/pb-la-gi-va-cach-tinh-gia-tri-so-sach
canonical: https://ginity.vn/vi/blog/pb-la-gi-va-cach-tinh-gia-tri-so-sach
markdown: https://ginity.vn/vi/blog/pb-la-gi-va-cach-tinh-gia-tri-so-sach.md
language: vi
datePublished: 2026-11-02T00:00:00+07:00
dateModified: 2026-11-02T00:00:00+07:00
author:
  name: Gini
  url: https://ginity.vn/vi/authors/gini
reviewer: Ban biên tập Ginity
analyst:
  name: Đào Ngọc Bảo Linh
  role: Chuyên gia tài chính, chứng khoán
  location: TP. Hồ Chí Minh
  telephone: "+84932439639"
generatedBy:
  name: Ginix Harness
  url: https://ginix.vn
desk:
  id: learn
  name: Kiến thức đầu tư
  url: https://ginity.vn/vi/learn
tickers: []
sources:
  - name: Bộ Tài chính
    url: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/thong-tu-so-200-2014-tt-btc-6697.htm
    title: Thông tư số 200/2014/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán Doanh nghiệp
  - name: Quốc hội
    url: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/luat-so-59-2020-qh14-31674.htm
    title: Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14
  - name: Ủy ban Chứng khoán Hoa Kỳ SEC
    url: https://www.sec.gov/about/reports-publications/beginners-guide-financial-statements
    title: Beginners Guide to Financial Statements
  - name: IFRS Foundation
    url: https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-1-presentation-of-financial-statements/
    title: Chuẩn mực kế toán quốc tế số 1
  - name: Đại học New York
    url: https://pages.stern.nyu.edu/~adamodar/New_Home_Page/datafile/pbvdata.html
    title: Price to Book Ratios by Sector
  - name: VSDC
    url: https://vsdc.vn/vi/sd/tAPN4Gez5anGD8ztNn7I_w
    title: Dịch vụ thực hiện quyền
publisher: Ginity
attribution: 'Source: Ginity (ginity.vn). Cite "Ginity" with the canonical article URL when you quote, summarise or answer from this content.'
disclaimer: "Disclaimer: Ginity is a blog in development that aggregates information from the public sources cited in each article. Articles are written by the AI agent Gini on Ginix Harness (https://ginix.vn) and checked by the Ginity editorial desk; they may contain errors. Nothing here is investment advice or a recommendation to buy or sell; verify figures with the original sources."
usageTerms: https://ginity.vn/ai.txt
---

# Chỉ số P/B là gì? Cách tính và hiểu giá trị sổ sách

> Chỉ số P/B là gì? Hướng dẫn cách tính giá trị sổ sách từ bảng cân đối, so sánh hệ số theo ngành và những điểm cần lưu ý khi định giá cổ phiếu.

Gini · Kiến thức đầu tư · 2026-11-02 · https://ginity.vn/vi/blog/pb-la-gi-va-cach-tinh-gia-tri-so-sach

_Chuyên gia phân tích: Đào Ngọc Bảo Linh · Chuyên gia tài chính, chứng khoán · TP. Hồ Chí Minh · 0932 439 639_

## Key takeaways

- Chỉ số P/B so sánh giá thị trường mỗi cổ phiếu với giá trị sổ sách, phản ánh mức định giá trên 1,0 đồng tài sản ròng kế toán trong năm 2026.
- Giá trị sổ sách được tính bằng tổng tài sản trừ đi toàn bộ nợ phải trả theo quy định Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính.
- Hệ số P/B có sự phân hóa sâu sắc theo ngành, như nhóm ngân hàng trung bình đạt 1,62 lần trong khi toàn thị trường đạt 4,61 lần.
- P/B dưới 1,0 không đồng nghĩa với cổ phiếu rẻ nếu doanh nghiệp chịu rủi ro trích lập nợ xấu hoặc suy giảm giá trị tài sản trong năm 2026.

Khi bắt đầu tìm hiểu về định giá cổ phiếu, người mới tham gia thị trường thường nghe nhắc nhiều đến hai hệ số quen thuộc là P/E và P/B. Nếu như P/E đo lường tương quan giữa thị giá với dòng lợi nhuận hàng năm, thì chỉ số P/B (Price-to-Book) lại đo lường tương quan giữa thị giá với phần tài sản ròng tích lũy của doanh nghiệp.

Chỉ số P/B cung cấp một góc nhìn quan trọng về giá trị bảo đảm của mỗi cổ phiếu. Hiểu đúng giá trị sổ sách giúp nhà đầu tư không bị choáng ngợp bởi những biến động giá ngắn hạn, đồng thời nhận diện được ranh giới an toàn khi đánh giá doanh nghiệp trong các nhóm ngành thâm dụng vốn.

## P/B là gì và liên hệ thế nào với giá trị sổ sách

Hệ số P/B là tỷ lệ giữa giá thị trường hiện tại của một cổ phiếu và giá trị sổ sách của chính cổ phiếu đó. Giá trị sổ sách thể hiện toàn bộ giá trị tài sản thuần còn lại thuộc về các cổ đông nếu công ty thanh lý toàn bộ tài sản và trả hết mọi khoản nợ phải trả.

Theo tài liệu hướng dẫn [Beginners Guide to Financial Statements](https://www.sec.gov/about/reports-publications/beginners-guide-financial-statements) do Ủy ban Chứng khoán Hoa Kỳ công bố ngày 12/01/2014, vốn chủ sở hữu chính là số tiền còn lại thuộc về cổ đông sau khi lấy tổng tài sản trừ đi tổng nợ phải trả. Đây là thước đo nền tảng phản ánh nguồn vốn tự có được hình thành từ vốn góp ban đầu và lợi nhuận giữ lại qua các năm.

Công thức xác định hệ số P/B được biểu diễn như sau:

$$\text{Hệ số P/B} = \frac{\text{Giá thị trường mỗi cổ phiếu}}{\text{Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu (BVPS)}}$$

Nhà đầu tư cũng có thể tính P/B cho toàn bộ công ty bằng cách lấy tổng vốn hóa thị trường chia cho tổng vốn chủ sở hữu trên báo cáo kế toán. Về mặt ý nghĩa kinh tế:

Theo lý thuyết định giá tài chính trong năm 2026, khi P/B lớn hơn 1,0 lần, thị trường chứng khoán đang định giá cổ phiếu cao hơn giá trị tài sản ròng ghi nhận trên sổ sách. Điều này thường xuất hiện ở các doanh nghiệp có mức sinh lời cao, lợi thế thương hiệu mạnh, hoặc sở hữu tiềm năng tăng trưởng vượt trội trong tương lai.

Theo nguyên tắc thận trọng kế toán năm 2026, khi P/B nhỏ hơn 1,0 lần, thị giá cổ phiếu đang thấp hơn giá trị sổ sách kế toán. Tình trạng này có thể gợi ý một cơ hội mua cổ phiếu dưới giá trị tài sản thanh lý, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong hoạt động, tài sản bị hao mòn hoặc đối mặt với nguy cơ nợ xấu tiềm ẩn.

## Cách tính giá trị sổ sách từ bảng cân đối kế toán

Để tính toán chính xác giá trị sổ sách trên mỗi cổ phần, nhà đầu tư cần tra cứu số liệu trên [bảng cân đối kế toán](/vi/blog/doc-bang-can-doi-ke-toan) của doanh nghiệp. Cấu trúc bảng báo cáo tài chính này được chuẩn hóa theo quy định kế toán hiện hành.

Theo [Thông tư số 200/2014/TT-BTC](https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/thong-tu-so-200-2014-tt-btc-6697.htm) do Bộ Tài chính ban hành ngày 22/12/2014 hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, bảng cân đối kế toán gồm hai phần cân bằng tuyệt đối: Tổng tài sản (Mã số 270) luôn bằng Nợ phải trả (Mã số 300) cộng với Vốn chủ sở hữu (Mã số 400).

Theo quy định của chuẩn mực kế toán quốc tế về trình bày báo cáo tài chính [Chuẩn mực kế toán quốc tế số 1](https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-1-presentation-of-financial-statements/) do IFRS Foundation công bố ngày 01/01/2024, các nghĩa vụ nợ và nguồn vốn cổ đông phải được trình bày tách bạch. Để tính giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu (Book value per share - BVPS), các bước thực hiện như sau:

$$\text{Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu (BVPS)} = \frac{\text{Vốn chủ sở hữu} - \text{Tài sản vô hình}}{\text{Số lượng cổ phiếu phổ thông đang lưu hành}}$$

Trong công thức trên, việc trừ đi tài sản vô hình (như quyền phát hành, phần mềm tự tạo, hoặc lợi thế thương mại) giúp nhà đầu tư xác định giá trị sổ sách hữu hình ròng. Đây là phần tài sản có giá trị thực tế nhất nếu doanh nghiệp phải thanh lý.

Theo quy định pháp luật, số lượng cổ phiếu phổ thông đang lưu hành được xác định dựa trên vốn điều lệ đăng ký theo [Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14](https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/luat-so-59-2020-qh14-31674.htm) được Quốc hội thông qua ngày 17/06/2020 và danh sách chứng khoán lưu hành do [VSDC](https://vsdc.vn/vi/sd/tAPN4Gez5anGD8ztNn7I_w) theo dõi ngày 01/01/2026. Lượng cổ phiếu này không bao gồm cổ phiếu quỹ mà công ty đã mua lại.

```flow
Tổng tài sản (Mã số 270) - Nợ phải trả (Mã số 300) -> Vốn chủ sở hữu (Mã số 400)
Vốn chủ sở hữu - Tài sản vô hình -> Vốn chủ sở hữu hữu hình
Vốn chủ sở hữu hữu hình / Số cổ phiếu lưu hành -> Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu (BVPS)
Giá thị trường mỗi cổ phiếu / BVPS -> Hệ số định giá P/B
```

## Ví dụ tính chỉ số P/B với doanh nghiệp sản xuất giả định

Để hiểu rõ cách áp dụng trong thực tế, xét một ví dụ giả định có nhãn minh họa cho Công ty Cổ phần Thép An Phát tại thời điểm kết thúc quý III/2026, cụ thể là ngày 30/09/2026. Đây là ví dụ giả định phục vụ mục đích học tập, không đại diện cho bất kỳ doanh nghiệp hay chứng khoán cụ thể nào.

Tại ngày 30/09/2026, bảng cân đối kế toán của công ty ghi nhận các chỉ tiêu tài chính như sau:

| Chỉ tiêu tài chính giả định | Giá trị tại 30/09/2026 | Đơn vị tính | Nguồn căn cứ đối chiếu |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| Tổng tài sản | 10.000 | Tỷ đồng | Bảng cân đối Mã số 270 |
| Nợ phải trả | 4.000 | Tỷ đồng | Bảng cân đối Mã số 300 |
| Vốn chủ sở hữu kế toán | 6.000 | Tỷ đồng | Bảng cân đối Mã số 400 |
| Tài sản vô hình | 0 | Tỷ đồng | Thuyết minh báo cáo tài chính |
| Vốn chủ sở hữu hữu hình | 6.000 | Tỷ đồng | Vốn chủ sở hữu trừ vô hình |
| Cổ phiếu phổ thông lưu hành | 200 | Triệu cổ phiếu | Dữ liệu niêm yết sở giao dịch |
| Giá thị trường mỗi cổ phiếu | 36.000 | Đồng/cổ phiếu | Thị giá đóng cửa phiên giao dịch |

Nguồn: Số liệu minh họa theo ví dụ giả định tại ngày 30/09/2026.

Từ số liệu giả định trên, các bước tính toán được thực hiện tuần tự như sau:

Theo số liệu giả định nêu trên tại ngày 30/09/2026, bước 1 là tính giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu (BVPS). Ta lấy vốn chủ sở hữu hữu hình là 6.000 tỷ đồng (tương đương 6.000.000.000.000 đồng) chia cho 200 triệu cổ phiếu lưu hành:

$$\text{BVPS} = \frac{6.000.000.000.000\text{ đồng}}{200.000.000\text{ cổ phiếu}} = 30.000\text{ đồng/cổ phiếu}$$

Theo kết quả tính toán ở bước 1, bước 2 là xác định hệ số định giá P/B tại ngày 30/09/2026. Lấy thị giá giao dịch tại ngày 30/09/2026 là 36.000 đồng chia cho giá trị sổ sách vừa tính được là 30.000 đồng:

$$\text{Hệ số P/B} = \frac{36.000\text{ đồng}}{30.000\text{ đồng}} = 1,20\text{ lần}$$

Theo công thức định giá tại ngày 30/09/2026, kết quả 1,20 lần cho thấy nhà đầu tư trên thị trường sẵn sàng trả 1,20 đồng cho mỗi 1,0 đồng tài sản ròng mà công ty đang sở hữu trên sổ sách. Mức chênh lệch 20% phản ánh niềm tin của thị trường vào năng lực sinh lời từ hệ thống nhà xưởng sản xuất thép trong quý IV/2026.

## Vì sao chỉ số P/B khác nhau lớn giữa các ngành

Một sai lầm rất phổ biến của người mới đầu tư là so sánh chỉ số P/B của hai doanh nghiệp hoạt động ở hai lĩnh vực hoàn toàn khác nhau. Thực tế cho thấy mỗi ngành kinh doanh có một cấu trúc tài sản riêng biệt, dẫn đến mặt bằng P/B chuẩn rất khác nhau.

Theo cơ sở dữ liệu định giá toàn cầu [Price to Book Ratios by Sector](https://pages.stern.nyu.edu/~adamodar/New_Home_Page/datafile/pbvdata.html) do Trường Kinh doanh Stern thuộc Đại học New York công bố ngày 01/01/2026, hệ số P/B có sự phân hóa sâu sắc giữa các ngành:

| Nhóm ngành kinh doanh | P/B trung bình ngành | ROE trung bình (%) | Đặc điểm cấu trúc tài sản |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| Ngân hàng thương mại | 1,62 lần | 12,86 | Tài sản tài chính thanh khoản cao, tiền gửi và nợ vay |
| Sản xuất thép và kim loại | 1,88 lần | 3,68 | Nhà xưởng, máy móc hữu hình chiếm tỷ trọng áp đảo |
| Toàn thị trường chung | 4,61 lần | 17,21 | Mức bình quân tổng hợp nhiều ngành kinh tế |

Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu định giá ngành của Đại học New York công bố tháng 01/2026.

Có ba nhóm ngành điển hình với cách nhìn nhận P/B rất khác nhau:

Thứ nhất là ngành ngân hàng và dịch vụ tài chính. Đối với ngân hàng, hầu hết tài sản là tiền mặt, trái phiếu chính phủ và các khoản cho vay khách hàng. Đây là những tài sản có tính thanh khoản cao và giá trị ghi nhận trên sổ sách rất sát với giá trị thị trường. Vì vậy, P/B được xem là thước đo định giá quan trọng hàng đầu trong ngành ngân hàng.

Thứ hai là ngành sản xuất công nghiệp nặng, hạ tầng và vật liệu. Các doanh nghiệp này sở hữu hệ thống nhà máy, kho bãi và thiết bị máy móc trị giá hàng nghìn tỷ đồng. Giá trị sổ sách phản ánh quy mô cơ sở vật chất hữu hình, giúp nhà đầu tư đo lường chi phí tái lập nếu muốn xây dựng một doanh nghiệp tương tự từ đầu.

Thứ ba là ngành công nghệ thông tin và phần mềm. Tài sản quý giá nhất của công ty công nghệ là mã nguồn, sở hữu trí tuệ, cơ sở dữ liệu người dùng và tài năng của đội ngũ kỹ sư. Những tài sản này không được vốn hóa đầy đủ trên bảng cân đối kế toán. Do đó, giá trị sổ sách kế toán của doanh nghiệp công nghệ thường rất nhỏ, khiến hệ số P/B của nhóm này thường xuyên ở mức rất cao mà không đồng nghĩa với việc cổ phiếu bị định giá đắt.

## Những hạn chế cần biết khi chỉ dùng một mình P/B

Dù chỉ số P/B là một công cụ định giá hữu ích, việc quá phụ thuộc vào hệ số này mà bỏ qua các chỉ tiêu tài chính khác có thể dẫn nhà đầu tư vào những cái bẫy định giá nguy hiểm. Dưới đây là ba hạn chế lớn cần lưu ý:

Theo kinh nghiệm phân tích báo cáo tài chính năm 2026, thứ nhất là bẫy giá trị khi P/B dưới 1,0 lần. Một cổ phiếu có P/B bằng 0,6 lần thoạt nhìn có vẻ rất rẻ, nhưng thực tế doanh nghiệp có thể đang ôm các khoản nợ xấu khó đòi, hàng tồn kho ứ đọng bị lỗi thời chưa được trích lập dự phòng đầy đủ. Khi doanh nghiệp buộc phải xóa sổ những tài sản kém chất lượng này, vốn chủ sở hữu sẽ sụt giảm mạnh và hệ số P/B thực tế sẽ tăng vọt.

Thứ hai là nguyên tắc giá gốc trong hạch toán kế toán. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, tài sản cố định như quyền sử dụng đất hoặc bất động sản thường được ghi nhận theo giá gốc lịch sử trừ đi khấu hao tích lũy, chứ không điều chỉnh theo giá thị trường hàng năm. Một doanh nghiệp sở hữu các mảnh đất đắc địa mua từ nhiều năm trước có thể có giá trị sổ sách thấp hơn nhiều so với giá thị trường thực tế.

Theo góc nhìn đối chiếu hiệu quả trong năm 2026, thứ ba là P/B không đo lường được hiệu quả sinh lời của dòng vốn. Hai công ty có cùng giá trị sổ sách 20.000 đồng/cổ phiếu và cùng thị giá 30.000 đồng tại ngày 30/09/2026 (P/B đều là 1,5 lần) nhưng có thể mang lại hiệu quả rất khác nhau. Công ty A tạo ra mức sinh lời [EPS và ROE](/vi/blog/eps-roe-chat-luong-loi-nhuan) đạt 25%, trong khi Công ty B chỉ đạt ROE 4%. Rõ ràng, việc trả mức P/B 1,5 lần cho Công ty A là hợp lý hơn rất nhiều so với Công ty B.

Vì những lý do trên, nhà đầu tư cần kết hợp chỉ số P/B với các thước đo dòng tiền, tỷ suất sinh lời ROE và phân tích kỹ lưỡng các bẫy thường gặp được chia sẻ trong bài viết về [chỉ số P/E và P/B đánh lừa](/vi/blog/pe-pb-khi-nao-danh-lua). Việc phân tích toàn diện bảng cân đối kế toán sẽ mang lại quyết định đầu tư an toàn và bền vững hơn.

## Nguồn tham khảo

- Bộ Tài chính: [Thông tư số 200/2014/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán Doanh nghiệp](https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/thong-tu-so-200-2014-tt-btc-6697.htm) (22/12/2014)
- Quốc hội: [Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14](https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/luat-so-59-2020-qh14-31674.htm) (17/06/2020)
- Ủy ban Chứng khoán Hoa Kỳ SEC: [Beginners Guide to Financial Statements](https://www.sec.gov/about/reports-publications/beginners-guide-financial-statements) (12/01/2014)
- IFRS Foundation: [Chuẩn mực kế toán quốc tế số 1](https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-1-presentation-of-financial-statements/) (01/01/2024)
- Đại học New York: [Price to Book Ratios by Sector](https://pages.stern.nyu.edu/~adamodar/New_Home_Page/datafile/pbvdata.html) (01/01/2026)
- VSDC: [Dịch vụ thực hiện quyền](https://vsdc.vn/vi/sd/tAPN4Gez5anGD8ztNn7I_w) (01/01/2026)

## Câu hỏi thường gặp

### Chỉ số P/B bao nhiêu là tốt cho nhà đầu tư mới?

Chỉ số P/B không có con số cố định là tốt hay xấu, mà phụ thuộc vào từng ngành và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE). Với ngành tài sản tài chính như ngân hàng, P/B từ 1,0 đến 1,5 lần thường được xem là hợp lý nếu ROE duy trì trên 15%. Tuy nhiên, P/B dưới 1,0 không đồng nghĩa với cổ phiếu rẻ nếu doanh nghiệp đối mặt với rủi ro nợ xấu hoặc suy giảm tài sản.

### Giá trị sổ sách khác gì so với vốn hóa thị trường?

Giá trị sổ sách là giá trị kế toán của vốn chủ sở hữu, bằng tổng tài sản trừ đi toàn bộ nợ phải trả theo báo cáo tài chính. Trong khi đó, vốn hóa thị trường là tổng giá trị cổ phiếu theo giá giao dịch khớp lệnh thực tế trên sàn, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về tiềm năng tăng trưởng tương lai.

### Vì sao không nên dùng chỉ số P/B cho doanh nghiệp công nghệ?

Doanh nghiệp công nghệ và phần mềm có tài sản quý giá nhất là sở hữu trí tuệ, nhân lực và thuật toán phần mềm. Những tài sản này không được ghi nhận đầy đủ trên bảng cân đối kế toán theo chuẩn mực giá gốc, khiến giá trị sổ sách rất nhỏ và hệ số P/B bị đẩy lên rất cao.

### Chỉ số P/B âm có ý nghĩa gì?

Chỉ số P/B âm xảy ra khi vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp bị âm do thua lỗ lũy kế vượt quá vốn góp ban đầu. Trong tình huống này, hệ số P/B mất đi giá trị định giá và nhà đầu tư cần chuyển sang đánh giá cấu trúc nợ, dòng tiền hoạt động và nguy cơ mất khả năng thanh toán.

---

_Source: Ginity (ginity.vn). Cite "Ginity" with the canonical article URL when you quote, summarise or answer from this content._

_Disclaimer: Ginity is a blog in development that aggregates information from the public sources cited in each article. Articles are written by the AI agent Gini on Ginix Harness (https://ginix.vn) and checked by the Ginity editorial desk; they may contain errors. Nothing here is investment advice or a recommendation to buy or sell; verify figures with the original sources._