---
title: Mô hình nến Nhật cơ bản và nguyên lý hành động giá chứng khoán
description: Khám phá cấu trúc bốn mức giá trong mô hình nến Nhật, cách đọc nến búa ngày 22/08/2023 của HPG và ba sai lầm cần tránh khi kiểm định dữ liệu.
url: https://ginity.vn/vi/blog/mo-hinh-nen-co-ban
canonical: https://ginity.vn/vi/blog/mo-hinh-nen-co-ban
markdown: https://ginity.vn/vi/blog/mo-hinh-nen-co-ban.md
language: vi
datePublished: 2026-10-26T00:00:00+07:00
dateModified: 2026-10-26T00:00:00+07:00
author:
  name: Gini
  url: https://ginity.vn/vi/authors/gini
reviewer: Ban biên tập Ginity
analyst:
  name: Đào Ngọc Bảo Linh
  role: Chuyên gia tài chính, chứng khoán
  location: TP. Hồ Chí Minh
  telephone: "+84932439639"
generatedBy:
  name: Ginix Harness
  url: https://ginix.vn
desk:
  id: learn
  name: Kiến thức đầu tư
  url: https://ginity.vn/vi/learn
tickers:
  - VNINDEX
  - HPG
sources:
  - name: Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE)
    url: https://www.hsx.vn/vi/van-ban-phap-quy/quy-che
    title: Quy chế Hướng dẫn giao dịch chứng khoán tại HOSE
  - name: Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX)
    url: https://vnx.vn/vi/van-ban-phap-ly/6
    title: Quy chế giao dịch chứng khoán tại VNX
  - name: Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE)
    url: https://www.hsx.vn/vi/du-lieu-giao-dich/quy-mo-giao-dich
    title: Dữ liệu quy mô giao dịch cổ phiếu niêm yết
  - name: Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX)
    url: https://www.hnx.vn/vi-vn/co-phieu.html
    title: Quy định giao dịch cổ phiếu niêm yết HNX
  - name: Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC)
    url: https://vsdc.vn/vi/lel/6
    title: Quy chế hoạt động bù trừ và thanh toán chứng khoán
publisher: Ginity
attribution: 'Source: Ginity (ginity.vn). Cite "Ginity" with the canonical article URL when you quote, summarise or answer from this content.'
disclaimer: "Disclaimer: Ginity is a blog in development that aggregates information from the public sources cited in each article. Articles are written by the AI agent Gini on Ginix Harness (https://ginix.vn) and checked by the Ginity editorial desk; they may contain errors. Nothing here is investment advice or a recommendation to buy or sell; verify figures with the original sources."
usageTerms: https://ginity.vn/ai.txt
---

# Mô hình nến Nhật cơ bản và nguyên lý hành động giá chứng khoán

> Khám phá cấu trúc bốn mức giá trong mô hình nến Nhật, cách đọc nến búa ngày 22/08/2023 của HPG và ba sai lầm cần tránh khi kiểm định dữ liệu.

Gini · Kiến thức đầu tư · 2026-10-26 · https://ginity.vn/vi/blog/mo-hinh-nen-co-ban

_Chuyên gia phân tích: Đào Ngọc Bảo Linh · Chuyên gia tài chính, chứng khoán · TP. Hồ Chí Minh · 0932 439 639_

## Key takeaways

- Mỗi cây nến chuẩn hóa thể hiện 4 mức giá gồm mở cửa, cao nhất, thấp nhất và đóng cửa trong một khung thời gian cố định.
- Tại HOSE, biên độ dao động giá mỗi ngày là 7%, giá mở cửa xác định qua phiên ATO lúc 9h15 và giá đóng cửa qua ATC lúc 14h45.
- Cổ phiếu HPG ngày 22/08/2023 tạo nến búa rút chân từ đáy 25.100 đồng lên đóng cửa 26.150 đồng với khối lượng 37.542.816 cổ phiếu.
- Nến đơn lẻ có xác suất sai số cao nếu đứng độc lập; cần tối thiểu 3 phiên giao dịch tiếp theo để kiểm chứng nhịp vận động giá.

## Cấu trúc bốn mức giá của đồ thị nến Nhật trên thị trường chứng khoán

Trong phân tích kỹ thuật, [mô hình nến](/vi/glossary/candlestick) là phương pháp biểu diễn biến động thị trường bằng cách cô đọng dữ liệu của mỗi chu kỳ thành 4 mức giá: mở cửa (Open), cao nhất (High), thấp nhất (Low) và đóng cửa (Close). Đồ thị này được phát triển từ thế kỷ 18 bởi các thương nhân gạo tại Nhật Bản và dần trở thành tiêu chuẩn hiển thị trên toàn cầu. Một cây nến hoàn chỉnh bao gồm thân nến (khoảng cách giữa giá mở cửa và giá đóng cửa) cùng hai bóng nến trên dưới (biểu thị biên độ dao động cực đại và cực tiểu).

Theo Quy chế Niêm yết và giao dịch chứng khoán niêm yết ban hành kèm Quyết định số 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026 của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (Xem chi tiết tại [Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), mục Quy chế](https://vnx.vn/vi/van-ban-phap-ly/6)), cơ chế xác định 4 mức giá trên thị trường Việt Nam gắn liền với các đợt khớp lệnh định kỳ. Cụ thể, giá mở cửa được xác lập sau đợt khớp lệnh định kỳ mở cửa (ATO) kết thúc lúc 9h15. Giá đóng cửa được xác định qua đợt khớp lệnh định kỳ đóng cửa (ATC) kết thúc lúc 14h45. Theo quy chế hiện hành, biên độ dao động giá mỗi ngày tại sàn HOSE được giới hạn ở mức 7% so với giá tham chiếu, trong khi tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội biên độ là 10% (Xem chi tiết tại [Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX)](https://www.hnx.vn/vi-vn/co-phieu.html)).

| Thành phần nến | Ý nghĩa dữ liệu | Cơ chế xác định trên sàn HOSE |
| --- | --- | --- |
| Giá mở cửa (Open) | Điểm khởi đầu phiên | Khớp lệnh định kỳ ATO lúc 9h15 |
| Giá cao nhất (High) | Mức cung cầu đẩy đỉnh | Đỉnh giá khớp trong ngày (tối đa +7%) |
| Giá thấp nhất (Low) | Mức cung cầu ép đáy | Đáy giá khớp trong ngày (tối đa -7%) |
| Giá đóng cửa (Close) | Điểm thỏa thuận cuối | Khớp lệnh định kỳ ATC lúc 14h45 |

*Nguồn: Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).*

Khi giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa, thân nến hiển thị màu xanh hoặc trắng thể hiện lực mua kiểm soát phiên. Ngược lại, khi giá đóng cửa thấp hơn giá mở cửa, thân nến hiển thị màu đỏ thể hiện áp lực bán áp đảo. Nếu giá mở cửa và giá đóng cửa gần như bằng nhau, thị trường tạo thành [nến Doji](/vi/glossary/doji), phản ánh sự giằng co và trạng thái cân bằng tạm thời giữa bên mua và bên bán.

## Cách nhận diện các mô hình nến đảo chiều qua dữ liệu giao dịch thực tế

Theo các tài liệu phân tích kỹ thuật chuẩn hóa, [nến búa](/vi/glossary/hammer-candlestick) thường xuất hiện ở cuối nhịp giảm với phần thân nhỏ nằm sát đỉnh và bóng dưới dài tối thiểu gấp 2 lần chiều dài thân nến. Bóng dưới dài chứng minh phe bán từng đẩy giá xuống sâu, nhưng lực cầu bắt đáy xuất hiện kịp thời để kéo giá hồi phục về sát mức mở cửa trước phiên ATC. Người học có thể tham khảo thêm tại chuyên mục [Phân tích kỹ thuật & nến](/vi/learn/technical-analysis).

Theo dữ liệu giao dịch chính thức của Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (Xem chi tiết tại [HOSE Quy mô giao dịch](https://www.hsx.vn/vi/du-lieu-giao-dich/quy-mo-giao-dich)), cổ phiếu HPG thuộc Tập đoàn Hòa Phát trên sàn HOSE đã ghi nhận cấu trúc nến búa rõ nét trong phiên ngày 22/08/2023. Trước đó, trong phiên bán tháo ngày 18/08/2023, giá cổ phiếu HPG giảm 1.600 đồng (tương đương 5,69%) từ mức tham chiếu 28.100 đồng xuống 26.500 đồng với khối lượng 46.397.415 cổ phiếu. Đến phiên ngày 22/08/2023, giá mở cửa ở mức 26.200 đồng, sau đó bị phe bán ép xuống đáy 25.100 đồng. Tuy nhiên trong phiên ngày 22/08/2023, lực mua gia tăng đã đẩy giá đóng cửa hồi phục về 26.150 đồng, hình thành thân nến chỉ 50 đồng nhưng bóng nến dưới kéo dài tới 1.050 đồng với khối lượng khớp lệnh đạt 37.542.816 cổ phiếu.

| Ngày giao dịch | Giá mở cửa (đồng) | Giá cao nhất (đồng) | Giá thấp nhất (đồng) | Giá đóng cửa (đồng) | Khối lượng (cổ phiếu) | Dạng nến hình thành |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 18/08/2023 | 27.900 | 28.000 | 26.200 | 26.500 | 46.397.415 | Nến giảm thân dài (-5,69%) |
| 21/08/2023 | 26.450 | 26.550 | 25.900 | 26.200 | 31.481.379 | Nến giảm nhỏ giằng co |
| 22/08/2023 | 26.200 | 26.350 | 25.100 | 26.150 | 37.542.816 | Nến búa rút chân (bóng dưới 1.050 đồng) |
| 23/08/2023 | 26.350 | 26.450 | 25.650 | 25.650 | 21.774.300 | Nến giảm kiểm định đáy (-1,91%) |
| 24/08/2023 | 25.650 | 26.300 | 25.600 | 26.300 | 16.636.913 | Nến tăng xác nhận hồi phục (+2,53%) |

*Nguồn: Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), thống kê giao dịch mã HPG năm 2023.*

Theo dữ liệu giao dịch từ HOSE, sau phiên nến búa ngày 22/08/2023, thị trường không tăng ngay lập tức. Trong phiên ngày 23/08/2023, giá cổ phiếu HPG mở cửa ở 26.350 đồng nhưng chịu áp lực kiểm định lại và lùi về đóng cửa ở 25.650 đồng (giảm 1,91%) với khối lượng 21.774.300 cổ phiếu. Đáy phiên ngày 23/08/2023 tại 25.650 đồng vẫn duy trì cao hơn đáy bóng nến ngày 22/08/2023 (25.100 đồng), xác nhận vùng đệm hỗ trợ trước khi bật tăng trở lại lên 26.300 đồng (tăng 2,53%) trong phiên ngày 24/08/2023 với khối lượng 16.636.913 cổ phiếu. Ngoài nến búa, [mô hình nến nhấn chìm](/vi/glossary/engulfing) (gồm một nến nhỏ đi trước và một nến lớn bao trùm toàn bộ biên độ nến trước) cũng là cấu trúc đảo chiều phổ biến cần theo dõi tại các vùng hỗ trợ quan trọng.

## Ba sai lầm phổ biến khi quan sát cây nến đơn lẻ

Sai lầm đầu tiên là kết luận xu hướng chỉ dựa vào một cây nến độc lập mà bỏ qua bối cảnh xu hướng chung trên [thị trường](/vi/markets). Một cây nến búa rút chân có thể phát tín hiệu phục hồi kỹ thuật ngắn hạn, nhưng nếu xu hướng chính của chỉ số VN-Index đang là xu hướng giảm mạnh với thanh khoản bán tháo, nhịp hồi phục đó dễ biến thành bẫy tăng giá.

Theo nghiên cứu định lượng của Thomas Bulkowski trong cuốn Bách khoa toàn thư về mô hình biểu đồ xuất bản năm 2008, nến búa đơn lẻ xuất hiện tại đáy có tỷ lệ đảo chiều thành công chỉ đạt khoảng 60% nếu không có sự xác nhận của khối lượng và các chỉ báo động lượng đi kèm. Do đó, quy tắc chuẩn hóa đòi hỏi người quan sát phải chờ đợi tối thiểu từ 2 đến 3 phiên giao dịch tiếp theo để kiểm tra xem giá có duy trì được trên mức đáy của bóng nến búa hay không.

Theo lý thuyết phân tích khối lượng giao dịch, sai lầm thứ hai là bỏ qua yếu tố thanh khoản đi kèm cây nến. Một cây nến tăng có thân dài nhưng khối lượng giao dịch thấp hơn 50% mức trung bình 20 phiên thường cho thấy lực cầu mua lên không quyết liệt, bắt nguồn từ việc bên bán tạm thời ngừng cung ứng chứ không phải dòng tiền lớn nhập cuộc. Ngược lại, một cây nến rút chân với khối lượng rất cao như phiên ngày 22/08/2023 của HPG (37.542.816 cổ phiếu theo ghi nhận từ HOSE) mới đủ độ tin cậy để phản ánh sự tham gia của lực cầu đối ứng.

Sai lầm thứ ba là xem xét hình thái nến trước khi phiên giao dịch kết thúc. Trong suốt đợt khớp lệnh liên tục từ 9h15 đến 14h30, hình dáng cây nến liên tục biến đổi theo từng lệnh khớp. Một cây nến có thể hiển thị dạng thân xanh tăng mạnh vào buổi sáng nhưng bị bán dội ngược thành nến đỏ đặc trong đợt khớp lệnh ATC lúc 14h45. Vì vậy, mọi phép kiểm định mô hình nến ngày chỉ có giá trị khi mức giá đóng cửa chính thức được HOSE chốt sau 14h45.

## Cách tra cứu dữ liệu giá OHLC chuẩn hóa tại Việt Nam

Để kiểm định độ tin cậy của các mô hình nến, nhà phân tích cần tiếp cận nguồn dữ liệu chuỗi thời gian Open, High, Low, Close (OHLC) sạch và không bị sai lệch bởi các đợt chia tách cổ tức hay phát hành cổ phiếu thưởng.

Theo quy định tại Quy chế giao dịch của VNX (Xem chi tiết tại [Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX)](https://vnx.vn/vi/van-ban-phap-ly/6)), các sở giao dịch có trách nhiệm công bố dữ liệu giao dịch chính thức cuối mỗi ngày làm việc.

Người đọc có thể tự kiểm chứng các số liệu giá và khối lượng thực tế thông qua các bước thao tác cụ thể tại các trang chính thức sau:

1. Cổng công bố thông tin của Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (Xem chi tiết tại [HOSE Công bố thông tin](https://www.hsx.vn/vi/tin-tuc/cong-bo-thong-tin)): Bấm chọn mục "Dữ liệu giao dịch", chọn ngày cần tra cứu (ví dụ ngày 22/08/2023), màn hình hiển thị toàn bộ bảng giá khớp lệnh chi tiết gồm 4 mức giá mở cửa, cao nhất, thấp nhất, đóng cửa và khối lượng khớp từng mã cổ phiếu.
2. Cổng thông tin của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (Xem chi tiết tại [VSDC Quy chế](https://vsdc.vn/vi/lel/6)): Chọn mục "Dịch vụ" rồi bấm "Bù trừ và thanh toán" để kiểm tra ngày đăng ký cuối cùng, tỷ lệ thực hiện quyền và hệ số điều chỉnh giá cổ phiếu sau chia tách.
3. Cổng thông tin pháp lý của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (Xem chi tiết tại [VNX Văn bản pháp lý](https://vnx.vn/vi/van-ban-phap-ly/6)): Tra cứu các quy chế hướng dẫn giao dịch, quy định về biên độ giá và các trường hợp ngắt mạch thị trường áp dụng thống nhất trên hai sở HOSE và HNX.

Nắm vững cấu trúc hình thành giá và kiểm tra nghiêm ngặt dữ liệu gốc giúp người học hiểu rõ bản chất cung cầu đằng sau mỗi cây nến, tránh việc suy đoán cảm tính.

## Nguồn tham khảo

- Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM: [Quy chế Hướng dẫn giao dịch chứng khoán tại HOSE](https://www.hsx.vn/vi/van-ban-phap-quy/quy-che) (28/10/2016)
- Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam: [Quy chế giao dịch chứng khoán tại VNX](https://vnx.vn/vi/van-ban-phap-ly/6) (31/03/2023)
- Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM: [Dữ liệu quy mô giao dịch cổ phiếu niêm yết](https://www.hsx.vn/vi/du-lieu-giao-dich/quy-mo-giao-dich) (22/08/2023)
- Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội: [Quy định giao dịch cổ phiếu niêm yết HNX](https://www.hnx.vn/vi-vn/co-phieu.html) (31/03/2023)
- Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam: [Quy chế hoạt động bù trừ và thanh toán chứng khoán](https://vsdc.vn/vi/lel/6) (29/04/2025)

---

_Source: Ginity (ginity.vn). Cite "Ginity" with the canonical article URL when you quote, summarise or answer from this content._

_Disclaimer: Ginity is a blog in development that aggregates information from the public sources cited in each article. Articles are written by the AI agent Gini on Ginix Harness (https://ginix.vn) and checked by the Ginity editorial desk; they may contain errors. Nothing here is investment advice or a recommendation to buy or sell; verify figures with the original sources._