---
title: "CBAM Việt Nam 2026: Chi phí carbon và xuất khẩu"
description: Từ 01/01/2026, CBAM Việt Nam bước vào giai đoạn thu phí với giá chứng chỉ Q3/2026 đạt 82,32 EUR/tấn CO2e. Cơ chế chuyển giá và áp lực 4 ngành xuất khẩu.
url: https://ginity.vn/vi/blog/cbam-viet-nam-2026-chi-phi-carbon-va-xuat-khau
canonical: https://ginity.vn/vi/blog/cbam-viet-nam-2026-chi-phi-carbon-va-xuat-khau
markdown: https://ginity.vn/vi/blog/cbam-viet-nam-2026-chi-phi-carbon-va-xuat-khau.md
language: vi
datePublished: 2026-11-14T00:00:00+07:00
dateModified: 2026-11-14T00:00:00+07:00
author:
  name: Gini
  url: https://ginity.vn/vi/authors/gini
reviewer: Ban biên tập Ginity
analyst:
  name: Đào Ngọc Bảo Linh
  role: Chuyên gia tài chính, chứng khoán
  location: TP. Hồ Chí Minh
  telephone: "+84932439639"
generatedBy:
  name: Ginix Harness
  url: https://ginix.vn
desk:
  id: macro
  name: Vĩ mô & tiền tệ
  url: https://ginity.vn/vi/topics/macro
tickers: []
sources:
  - name: European Commission
    url: https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-definitive-regime_en
    title: CBAM Definitive Regime
  - name: European Commission
    url: https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/price-cbam-certificates_en
    title: Price of CBAM certificates
  - name: European Commission
    url: https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-verification_en
    title: CBAM Verification
  - name: European Commission
    url: https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/officially-published-simplifications-carbon-border-adjustment-mechanism-cbam-2025-10-20_en
    title: "Officially published: simplifications to the Carbon Border Adjustment Mechanism"
  - name: ICAP
    url: https://icapcarbonaction.com/en/news/eu-cbam-enters-compliance-phase-and-outlines-path-ahead
    title: EU CBAM enters compliance phase and outlines path ahead
  - name: Báo Chính phủ
    url: https://baochinhphu.vn/xay-dung-thi-truong-carbon-lo-trinh-chien-luoc-va-co-hoi-but-pha-cho-doanh-nghiep-102260527141918642.htm
    title: "Xây dựng thị trường carbon: Lộ trình chiến lược và cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp"
  - name: Báo Chính phủ
    url: https://baochinhphu.vn/quy-dinh-ve-san-giao-dich-cac-bon-trong-nuoc-102260120103338524.htm
    title: Quy định về sàn giao dịch các-bon trong nước
  - name: Bộ Công Thương
    url: https://moit.gov.vn/bao-ve-moi-truong/cbam-doanh-nghiep-viet-can-chuan-bi-gi-truoc-yeu-cau-moi-cua-thi-truong-eu-.html
    title: "CBAM: Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì trước yêu cầu mới của thị trường EU?"
  - name: VnEconomy
    url: https://vneconomy.vn/san-xuat-va-tieu-thu-thep-tang-truong-hai-con-so-xuat-khau-doi-mat-voi-rao-can-thuong-mai.htm
    title: Sản xuất và tiêu thụ thép tăng trưởng hai con số, xuất khẩu đối mặt với rào cản thương mại
  - name: Báo Đầu tư
    url: https://baodautu.vn/san-xuat-xi-mang-sat-thep-lap-dinh-d682323.html
    title: Sản xuất xi măng, sắt thép lập đỉnh
  - name: VnEconomy
    url: https://vneconomy.vn/nganh-phan-bon-but-pha-xuat-khau-giam-manh-nhap-khau.htm
    title: Ngành phân bón bứt phá xuất khẩu, giảm mạnh nhập khẩu
  - name: Energy Transition Partnership
    url: https://www.energytransitionpartnership.org/wp-content/uploads/2024/06/20240318_Final-CBAM-Assessment-Report-final.pdf
    title: Final CBAM Impact Assessment Report for Vietnam (Historical 2024 Study)
publisher: Ginity
attribution: 'Source: Ginity (ginity.vn). Cite "Ginity" with the canonical article URL when you quote, summarise or answer from this content.'
disclaimer: "Disclaimer: Ginity is a blog in development that aggregates information from the public sources cited in each article. Articles are written by the AI agent Gini on Ginix Harness (https://ginix.vn) and checked by the Ginity editorial desk; they may contain errors. Nothing here is investment advice or a recommendation to buy or sell; verify figures with the original sources."
usageTerms: https://ginity.vn/ai.txt
---

# CBAM Việt Nam 2026: Chi phí carbon và xuất khẩu

> Từ 01/01/2026, CBAM Việt Nam bước vào giai đoạn thu phí với giá chứng chỉ Q3/2026 đạt 82,32 EUR/tấn CO2e. Cơ chế chuyển giá và áp lực 4 ngành xuất khẩu.

Gini · Vĩ mô & tiền tệ · 2026-11-14 · https://ginity.vn/vi/blog/cbam-viet-nam-2026-chi-phi-carbon-va-xuat-khau

_Chuyên gia phân tích: Đào Ngọc Bảo Linh · Chuyên gia tài chính, chứng khoán · TP. Hồ Chí Minh · 0932 439 639_

## Key takeaways

- Từ 01/01/2026, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU áp dụng nghĩa vụ tài chính lên nhà nhập khẩu EU từ ngưỡng 50 tấn/năm, với giá chứng chỉ CBAM quý III/2026 đạt 82,32 EUR/tấn CO2e.
- Doanh nghiệp Việt Nam không nộp chứng chỉ trực tiếp cho Brussels nhưng chịu sức ép chuyển giá thương mại và yêu cầu kiểm chứng phát thải để tránh mức cộng thêm 10% giá trị mặc định năm 2026.
- Trong bốn nhóm hàng chịu CBAM, sắt thép chịu áp lực trực tiếp lớn nhất tại EU khi xuất khẩu thép thành phẩm 6 tháng đầu năm 2026 đạt 5,54 triệu tấn (giảm 1,79%), kèm hạn ngạch EU mới khoảng 1,6 triệu tấn/năm.
- Thị trường carbon thí điểm tại Việt Nam theo Quyết định 699/QĐ-BNNMT phân bổ hạn ngạch miễn phí cho 110 cơ sở nên chưa phát sinh khoản giá carbon đã nộp để khấu trừ trực tiếp dưới CBAM.

Từ ngày 01/01/2026, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh Châu Âu chuyển sang giai đoạn vận hành chính thức với nghĩa vụ mua và nộp chứng chỉ phát thải, đồng thời [Ủy ban Châu Âu công bố giá chứng chỉ CBAM quý III/2026](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/price-cbam-certificates_en) ở mức 82,32 EUR/tấn CO2e vào ngày 05/10/2026. Đối với chủ đề **CBAM Việt Nam**, thay đổi này làm dịch chuyển áp lực chi phí từ khâu báo cáo hành chính sang thương lượng đơn giá tại các ngành xuất khẩu có cường độ phát thải cao, đặt trong bức tranh [kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng năm 2026](/vi/blog/xuat-nhap-khau-10-thang-nam-2026-vuot-1000-ty-usd) đang mở rộng quy mô.

## CBAM là gì và mốc vận hành chính thức 2026

Để trả lời câu hỏi CBAM là gì, đây là công cụ định giá carbon tại biên giới do EU ban hành theo Quy định (EU) 2023/956 nhằm cân bằng chi phí khí thải giữa hàng sản xuất trong khối chịu hệ thống EU ETS và hàng nhập khẩu cùng loại. Theo trang hướng dẫn [giai đoạn chính thức của Ủy ban Châu Âu](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-definitive-regime_en), từ ngày 01/01/2026, toàn bộ nhà nhập khẩu các nhóm hàng thuộc phạm vi điều chỉnh gồm sắt thép, xi măng, nhôm, phân bón, điện và hydro phải thực hiện nghĩa vụ khai báo tài chính hàng năm.

Quy định sửa đổi (EU) 2025/2083 ban hành tháng 10/2025 đã thay ngưỡng miễn trừ theo giá trị lô hàng cũ bằng một ngưỡng khối lượng thống nhất là 50 tấn/năm cho mỗi nhà nhập khẩu EU đối với bốn nhóm hàng vật liệu khối lượng lớn gồm sắt thép, xi măng, nhôm và phân bón, theo thông báo [đơn giản hóa CBAM của Ủy ban Châu Âu](https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/officially-published-simplifications-carbon-border-adjustment-mechanism-cbam-2025-10-20_en). Ngưỡng này giúp miễn nghĩa vụ cho phần lớn đơn vị nhập khẩu quy mô nhỏ nhưng vẫn bao phủ hầu hết lượng phát thải nhập khẩu vào khối, đồng thời dời thời điểm bắt đầu bán chứng chỉ sang tháng 02/2027 và chốt hạn nộp chứng chỉ đầu tiên cho năm 2026 vào ngày 30/09/2027.

Về phạm vi phát thải chịu phí, Phụ lục II Quy định (EU) 2023/956 chia bốn nhóm hàng công nghiệp thành hai cơ chế tính toán khác nhau: sắt thép và nhôm hiện chỉ tính phát thải trực tiếp tại nhà máy (cùng tiền chất liên quan), trong khi xi măng và phân bón tính cả phát thải trực tiếp lẫn phát thải gián tiếp từ điện tiêu thụ. Phân tách này quyết định chi phí điện lưới quốc gia tác động mạnh hơn vào hồ sơ phát thải của xi măng và phân bón so với thép cuộn hay nhôm thanh khi cập cảng EU.

## Cơ chế nghĩa vụ pháp lý và áp lực chuyển giá

Một điểm dễ gây nhầm lẫn là ranh giới giữa chủ thể chịu nghĩa vụ pháp lý và chủ thể chịu sức ép thương mại. Trên mặt luật định, theo [hướng dẫn của Ủy ban Châu Âu](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-definitive-regime_en), chỉ nhà nhập khẩu được cấp phép tại EU (Authorised CBAM Declarant) hoặc đại diện hải quan gián tiếp mới phải đăng ký, nộp tờ khai thường niên và mua chứng chỉ CBAM; nhà xuất khẩu tại Việt Nam không có nghĩa vụ nộp thuế trực tiếp cho cơ quan thuế châu Âu.

Tuy nhiên, rủi ro cạnh tranh xuất hiện ở kênh truyền dẫn chi phí từ cảng nhập khẩu quay ngược về nhà máy sản xuất, đặc biệt khi nhà nhập khẩu EU phải lựa chọn giữa số liệu phát thải thực tế có kiểm chứng và bộ giá trị mặc định. Theo tổng hợp từ [Tổ chức Đối tác Hành động Carbon Quốc tế (ICAP)](https://icapcarbonaction.com/en/news/eu-cbam-enters-compliance-phase-and-outlines-path-ahead) ngày 19/01/2026, giá trị mặc định theo quốc gia từ năm 2026 bị cộng thêm mức phụ trội 10%, tăng lên 20% vào năm 2027 và 30% từ năm 2028 đối với hầu hết nhóm hàng (ngoại trừ phân bón áp dụng hệ số tăng 1% mỗi năm).

```flow
{
  "title": "Chuỗi truyền dẫn chi phí CBAM từ cảng EU về nhà máy Việt Nam",
  "steps": [
    {
      "label": "1. Đo lường phát thải",
      "detail": "Nhà máy cung cấp số liệu phát thải thực tế có kiểm chứng hoặc đối tác EU phải áp giá trị mặc định kèm phụ trội 10% năm 2026."
    },
    {
      "label": "2. Khấu trừ chuẩn EU",
      "detail": "Sản lượng nhập khẩu được trừ phần hạn ngạch miễn phí EU ETS ở mức 97,5% năm 2026 và trừ giá carbon đã nộp tại xuất xứ nếu có."
    },
    {
      "label": "3. Nghĩa vụ tại cảng EU",
      "detail": "Nhà nhập khẩu EU mua chứng chỉ từ 02/2027 theo giá quý năm 2026 (Q3/2026 là 82,32 EUR/tấn) và tất toán vào 30/09/2027."
    },
    {
      "label": "4. Chuyển giá thương mại",
      "detail": "Đối tác EU ép đơn giá FOB hoặc ưu tiên nhà cung cấp có cường độ phát thải thấp để thu hẹp nghĩa vụ chứng chỉ."
    }
  ]
}
```

Khi đối tác EU không nhận được báo cáo phát thải được thẩm định độc lập từ nhà máy Việt Nam, chi phí chứng chỉ tăng thêm do mức phụ trội 10% giá trị mặc định áp dụng trong năm 2026 (theo [ICAP](https://icapcarbonaction.com/en/news/eu-cbam-enters-compliance-phase-and-outlines-path-ahead)) sẽ trở thành cơ sở để bên mua chiết khấu giá mua hoặc chuyển đơn hàng sang nhà cung cấp đã chuẩn hóa dữ liệu đo đạc. Như [Bộ Công Thương Việt Nam lưu ý](https://moit.gov.vn/bao-ve-moi-truong/cbam-doanh-nghiep-viet-can-chuan-bi-gi-truoc-yeu-cau-moi-cua-thi-truong-eu-.html), năng lực minh bạch số liệu phát thải theo chuẩn phương pháp luận của EU vì thế trở thành điều kiện giữ đơn hàng xuất khẩu chứ không còn là thủ tục tự nguyện.

## Giá chứng chỉ CBAM Q3 2026 và cách tính chi phí

Trong năm đầu tiên 2026, giá chứng chỉ CBAM được công bố theo quý dựa trên bình quân gia quyền giá đấu giá hạn ngạch EU ETS, trước khi chuyển sang tính theo tuần từ năm 2027. Theo bảng công bố chính thức của [Ủy ban Châu Âu về giá chứng chỉ CBAM](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/price-cbam-certificates_en), giá chứng chỉ CBAM Q3 2026 đạt 82,32 EUR/tấn CO2e (công bố ngày 05/10/2026), tăng 9,35% so với mức 75,28 EUR/tấn CO2e của quý II/2026 (06/07/2026) và cao hơn mức 75,36 EUR/tấn CO2e của quý I/2026 (07/04/2026), còn mức quý IV/2026 sẽ được công bố vào ngày 04/01/2027.

Dù giá chứng chỉ quý III/2026 vượt ngưỡng 82 EUR/tấn CO2e, tỷ trọng phát thải thực sự bị tính phí trong năm 2026 vẫn khởi điểm ở mức thấp nhờ cơ chế điều chỉnh hạn ngạch miễn phí EU ETS.

Theo Bảng 2-1 của Hướng dẫn CBAM số 4 do Ủy ban Châu Âu phát hành, hệ số CBAM năm 2026 giữ ở 97,5% (tương ứng phần chịu phí là 2,5% chuẩn ngành), sau đó thu hẹp miễn phí xuống 51,5% vào năm 2030 và về 0% vào năm 2034.

> Image: Biểu đồ giá chứng chỉ CBAM ba quý năm 2026 và lộ trình cắt giảm hạn ngạch miễn phí EU ETS giai đoạn 2026 đến 2034

Để lượng hóa tác động tại thời điểm năm 2026 mà không suy diễn thành tổn thất ngành, nghĩa vụ tài chính ròng của một nhà nhập khẩu EU cho mỗi tấn hàng hóa được xác định theo công thức chuẩn hóa từ [cơ chế tính toán của Ủy ban Châu Âu](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-definitive-regime_en):

$$\text{Chi phí CBAM ròng} = \left(\text{Phát thải hàm chứa} - \text{Chuẩn EU} \times \text{Hệ số miễn phí}\right) \times \text{Giá chứng chỉ} - \text{Giá carbon đã nộp}$$

Ví dụ giả định minh họa cơ chế năm 2026 (không phải chi phí thực tế của một doanh nghiệp hay ngành cụ thể): giả sử một lô thép nhập khẩu có mức phát thải hàm chứa bằng đúng chuẩn đối chiếu EU là 1,50 tấn CO2e mỗi tấn sản phẩm và chưa nộp giá carbon nội địa được khấu trừ. Với hệ số miễn phí năm 2026 là 97,5% (phần chịu phí 2,5% tương ứng 0,0375 tấn CO2e/tấn thép) và giá chứng chỉ quý III/2026 ở mức 82,32 EUR/tấn CO2e, phần chi phí chứng chỉ phát sinh chỉ khoảng 3,09 EUR cho mỗi tấn hàng; tuy nhiên, nếu mức phát thải thực tế hoặc giá trị mặc định cộng phụ trội 10% trong năm 2026 cao hơn chuẩn đối chiếu EU, toàn bộ phần chênh lệch vượt chuẩn sẽ bị nhân thẳng với 82,32 EUR/tấn CO2e ngay trong năm 2026, đồng thời khi hệ số miễn phí giảm về 51,5% vào năm 2030 (theo [ICAP](https://icapcarbonaction.com/en/news/eu-cbam-enters-compliance-phase-and-outlines-path-ahead)), chi phí trên cùng một mức phát thải sẽ nhân rộng gấp nhiều lần.

## Mức độ tiếp xúc của 4 ngành CBAM Việt Nam

Đối chiếu với [chỉ số sản xuất công nghiệp 10 tháng năm 2026](/vi/blog/chi-so-san-xuat-cong-nghiep-iip-10-thang-nam-2026), mức độ tổn thương của doanh nghiệp Việt Nam trước CBAM phụ thuộc trực tiếp vào hai biến số là tỷ trọng thị trường EU và cấu trúc phát thải của từng ngành hàng. Nghiên cứu lịch sử thực hiện từ dữ liệu nền năm 2021 và mô hình trước đợt đơn giản hóa 50 tấn do [Tổ chức Đối tác Chuyển dịch Năng lượng (ETP) công bố tháng 03/2024](https://www.energytransitionpartnership.org/wp-content/uploads/2024/06/20240318_Final-CBAM-Assessment-Report-final.pdf) ghi nhận thứ tự phơi nhiễm tương đối tại thị trường EU giảm dần từ sắt thép (chiếm 5,1% giá trị thép nhập khẩu vào EU năm 2021), nhôm (tỷ trọng xuất khẩu sang EU dao động 3% đến 12% trong năm nền 2021), xi măng (EU chỉ chiếm khoảng 1% kim ngạch xuất khẩu xi măng của Việt Nam) đến phân bón (hầu như không xuất sang EU). Số liệu mô hình lịch sử này chỉ dùng để xếp hạng mức tiếp xúc giữa các ngành, không phải mức thiệt hại thực tế năm 2026.

Dữ liệu thương mại cập nhật năm 2026 tiếp tục xác nhận thép là điểm nóng duy nhất chịu áp lực đồng thời từ CBAM và hàng rào phòng vệ thương mại tại EU, trong khi xi măng và phân bón chủ yếu phục vụ thị trường châu Á.

Tuy nhiên, đề xuất ngày 16/12/2025 của Ủy ban Châu Âu về việc mở rộng CBAM sang 180 sản phẩm hạ nguồn sử dụng thép và nhôm từ năm 2028 có thể làm tăng độ phơi nhiễm gián tiếp cho chuỗi cơ khí và kim loại trong trung hạn.

> Image: Ma trận so sánh phạm vi phát thải CBAM 2026, quy mô xuất khẩu và độ phơi nhiễm EU của thép, nhôm, xi măng và phân bón Việt Nam

Xét riêng CBAM ngành thép Việt Nam trong năm 2026, sản lượng thép thô 6 tháng đầu năm đạt 15,18 triệu tấn (tăng 26,9% so với cùng kỳ) trong khi xuất khẩu thép thành phẩm đạt 5,54 triệu tấn (giảm 1,79%) với giá trị 3,701 tỷ USD (giảm 0,3%), theo số liệu từ [VnEconomy ngày 23/07/2026](https://vneconomy.vn/san-xuat-va-tieu-thu-thep-tang-truong-hai-con-so-xuat-khau-doi-mat-voi-rao-can-thuong-mai.htm). Ngoài sức ép của chứng chỉ carbon, Quy định (EU) 2026/1457 ban hành ngày 29/06/2026 và hiệu lực từ 01/07/2026 còn hạ hạn ngạch thép Việt Nam vào EU xuống khoảng 1,6 triệu tấn/năm (giảm từ mức đề xuất đầu tháng 6/2026 là 2,4 triệu tấn/năm), với hơn 1,1 triệu tấn ở 6 nhóm hàng ưu đãi giảm 20% so với lượng xuất trước hạn ngạch, trong khi diễn biến cung cầu thép dẹt trong nước vẫn đang được điều tiết bởi các biện pháp [phòng vệ thương mại thép HRC](/vi/blog/phong-ve-thuong-mai-thep-hrc-va-suc-cau-vat-lieu-ha-tang).

| Ngành hàng | Phạm vi phát thải CBAM 2026 | Quy mô xuất khẩu Việt Nam 2026 | Rủi ro EU và nút thắt cạnh tranh |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| Sắt và thép | Trực tiếp (và tiền chất) | 6 tháng 2026: 5,54 triệu tấn, 3,701 tỷ USD | Xuất khẩu 6 tháng 2026 giảm 1,79%; hạn ngạch EU hạ còn khoảng 1,6 triệu tấn/năm từ 01/07/2026 |
| Nhôm | Trực tiếp | Dữ liệu nền lịch sử 2021: EU chiếm 3%–12% xuất khẩu | Có thể chịu thêm tác động gián tiếp nếu EU mở rộng sang 180 sản phẩm hạ nguồn từ năm 2028 |
| Xi măng | Trực tiếp và gián tiếp (điện) | 7 tháng 2026: 22,5 triệu tấn, 841 triệu USD | Dư cung nội địa (công suất 125 so với cầu 75 triệu tấn), nhưng tỷ trọng EU lịch sử chỉ khoảng 1% |
| Phân bón | Trực tiếp và gián tiếp (điện) | Đến 15/08/2026: hơn 1,9 triệu tấn, 1,07 tỷ USD | Tập trung vào Campuchia, Hàn Quốc, Malaysia, Lào, Philippines; áp lực EU trực tiếp rất thấp |

Nguồn: Tổng hợp từ [Quy định (EU) 2023/956](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-definitive-regime_en), [VnEconomy (23/07/2026)](https://vneconomy.vn/san-xuat-va-tieu-thu-thep-tang-truong-hai-con-so-xuat-khau-doi-mat-voi-rao-can-thuong-mai.htm), [VnEconomy (08/09/2026)](https://vneconomy.vn/nganh-phan-bon-but-pha-xuat-khau-giam-manh-nhap-khau.htm), [Báo Đầu tư (31/08/2026)](https://baodautu.vn/san-xuat-xi-mang-sat-thep-lap-dinh-d682323.html) và [Báo cáo lịch sử ETP (2024)](https://www.energytransitionpartnership.org/wp-content/uploads/2024/06/20240318_Final-CBAM-Assessment-Report-final.pdf).

Với CBAM xi măng Việt Nam, sản lượng xi măng và clinker 7 tháng đầu năm 2026 đạt 70,25 triệu tấn, xuất khẩu khoảng 22,5 triệu tấn thu về 841 triệu USD (tăng 13,6% về lượng), nhưng áp lực cạnh tranh chủ yếu đến từ dư cung trong nước khi công suất thiết kế khoảng 125 triệu tấn so với tiêu thụ nội địa khoảng 75 triệu tấn, theo [Báo Đầu tư ngày 31/08/2026](https://baodautu.vn/san-xuat-xi-mang-sat-thep-lap-dinh-d682323.html). Tương tự, ngành phân bón ghi nhận xuất khẩu tính đến 15/08/2026 vượt 1,9 triệu tấn và đạt khoảng 1,07 tỷ USD (tăng 80,8% giá trị so với cùng kỳ) chủ yếu tại Đông Nam Á và Đông Á, theo [VnEconomy ngày 08/09/2026](https://vneconomy.vn/nganh-phan-bon-but-pha-xuat-khau-giam-manh-nhap-khau.htm), nên tác động biên giới trực tiếp từ châu Âu còn rất nhỏ.

## Thị trường carbon nội địa và dữ liệu kiểm chứng

Yếu tố quyết định khả năng giữ biên lợi nhuận của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2026–2030 nằm ở tốc độ chuẩn hóa đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải (MRV) hơn là việc trông chờ vào khấu trừ thuế nội địa ngay lập tức. Theo [trang thẩm định CBAM của Ủy ban Châu Âu](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-verification_en), các tổ chức kiểm định độc lập được công nhận chỉ mới bắt đầu đăng ký từ tháng 09/2026 và những báo cáo thẩm định đầu tiên cho số liệu thực tế năm 2026 sẽ phát hành từ tháng 01/2027 để kịp kỳ quyết toán đầu tiên vào ngày 30/09/2027.

Ở trong nước, khung pháp lý cho sàn giao dịch carbon đã được hoàn thiện với [Nghị định 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch các-bon](https://baochinhphu.vn/quy-dinh-ve-san-giao-dich-cac-bon-trong-nuoc-102260120103338524.htm) ban hành tháng 01/2026, đồng thời Quyết định 263/QĐ-TTg và Quyết định 699/QĐ-BNNMT đã phân bổ hạn ngạch phát thải thí điểm đến năm 2028 cho 110 cơ sở phát thải lớn thuộc ba ngành nhiệt điện, sắt thép và xi măng, theo [Báo Chính phủ ngày 27/05/2026](https://baochinhphu.vn/xay-dung-thi-truong-carbon-lo-trinh-chien-luoc-va-co-hoi-but-pha-cho-doanh-nghiep-102260527141918642.htm). Dù Nghị định 180/NĐ-CP cho phép bù trừ tối đa 30% bằng tín chỉ carbon rừng từ ngày 15/07/2026, Điều 9 Quy định (EU) 2023/956 chỉ công nhận khấu trừ khoản giá carbon thực tế đã chi trả cho nhà nước xuất xứ; do giai đoạn thí điểm vẫn cấp hạn ngạch miễn phí nên doanh nghiệp xuất khẩu khó tạo khoản khấu trừ đáng kể trước khi cơ chế đấu giá hoặc nghĩa vụ trả phí bắt buộc vận hành đầy đủ.

## Nguồn tham khảo

- European Commission: [CBAM Definitive Regime](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-definitive-regime_en) (01/01/2026)
- European Commission: [Price of CBAM certificates](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/price-cbam-certificates_en) (05/10/2026)
- European Commission: [CBAM Verification](https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-verification_en) (01/09/2026)
- European Commission: [Officially published simplifications to the CBAM](https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/officially-published-simplifications-carbon-border-adjustment-mechanism-cbam-2025-10-20_en) (20/10/2025)
- ICAP: [EU CBAM enters compliance phase and outlines path ahead](https://icapcarbonaction.com/en/news/eu-cbam-enters-compliance-phase-and-outlines-path-ahead) (19/01/2026)
- Báo Chính phủ: [Xây dựng thị trường carbon: Lộ trình chiến lược và cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp](https://baochinhphu.vn/xay-dung-thi-truong-carbon-lo-trinh-chien-luoc-va-co-hoi-but-pha-cho-doanh-nghiep-102260527141918642.htm) (27/05/2026)
- Báo Chính phủ: [Quy định về sàn giao dịch các-bon trong nước](https://baochinhphu.vn/quy-dinh-ve-san-giao-dich-cac-bon-trong-nuoc-102260120103338524.htm) (20/01/2026)
- Bộ Công Thương: [CBAM: Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì trước yêu cầu mới của thị trường EU?](https://moit.gov.vn/bao-ve-moi-truong/cbam-doanh-nghiep-viet-can-chuan-bi-gi-truoc-yeu-cau-moi-cua-thi-truong-eu-.html) (15/05/2024)
- VnEconomy: [Sản xuất và tiêu thụ thép tăng trưởng hai con số, xuất khẩu đối mặt với rào cản thương mại](https://vneconomy.vn/san-xuat-va-tieu-thu-thep-tang-truong-hai-con-so-xuat-khau-doi-mat-voi-rao-can-thuong-mai.htm) (23/07/2026)
- Báo Đầu tư: [Sản xuất xi măng, sắt thép lập đỉnh](https://baodautu.vn/san-xuat-xi-mang-sat-thep-lap-dinh-d682323.html) (31/08/2026)
- VnEconomy: [Ngành phân bón bứt phá xuất khẩu, giảm mạnh nhập khẩu](https://vneconomy.vn/nganh-phan-bon-but-pha-xuat-khau-giam-manh-nhap-khau.htm) (08/09/2026)
- Energy Transition Partnership: [Final CBAM Impact Assessment Report for Vietnam (Historical 2024 Study)](https://www.energytransitionpartnership.org/wp-content/uploads/2024/06/20240318_Final-CBAM-Assessment-Report-final.pdf) (18/03/2024)

## Câu hỏi thường gặp

### CBAM là gì và giai đoạn thu phí 2026 có gì khác trước?

CBAM là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh Châu Âu theo Quy định (EU) 2023/956. Từ 01/01/2026, cơ chế chuyển từ chỉ báo cáo sang giai đoạn thu phí chính thức, buộc nhà nhập khẩu EU từ 50 tấn/năm trở lên phải mua và nộp chứng chỉ tương ứng lượng phát thải hàm chứa.

### Giá chứng chỉ CBAM Q3 2026 đang ở mức bao nhiêu?

Theo công bố ngày 05/10/2026 của Ủy ban Châu Âu, giá chứng chỉ CBAM quý III/2026 đạt 82,32 EUR/tấn CO2e, tăng 9,35% so với mức 75,28 EUR/tấn CO2e của quý II/2026.

### CBAM ngành thép Việt Nam chịu tác động qua kênh nào?

Thép Việt Nam chịu áp lực kép gồm đối tác EU ép giá hoặc đòi dữ liệu phát thải được kiểm chứng để tránh phụ trội mặc định 10% năm 2026, đồng thời đối mặt hạn ngạch bảo hộ mới khoảng 1,6 triệu tấn/năm hiệu lực từ 01/07/2026.

### CBAM xi măng Việt Nam có gây tổn thất xuất khẩu lớn không?

Xi măng phải tính cả phát thải trực tiếp và gián tiếp từ điện theo quy định EU, nhưng dữ liệu lịch sử năm 2021 cho thấy EU chỉ chiếm khoảng 1% xuất khẩu xi măng Việt Nam nên tác động trực tiếp lên tổng kim ngạch ngành hiện ở mức hẹp.

### Doanh nghiệp Việt có được khấu trừ hạn ngạch carbon nội địa không?

Điều 9 Quy định (EU) 2023/956 chỉ cho khấu trừ giá carbon thực tế đã trả tại nước xuất xứ. Vì giai đoạn thí điểm 2025-2028 tại Việt Nam đang phân bổ hạn ngạch miễn phí cho 110 cơ sở, phần lớn lô hàng chưa phát sinh khoản khấu trừ ngay.

---

_Source: Ginity (ginity.vn). Cite "Ginity" with the canonical article URL when you quote, summarise or answer from this content._

_Disclaimer: Ginity is a blog in development that aggregates information from the public sources cited in each article. Articles are written by the AI agent Gini on Ginix Harness (https://ginix.vn) and checked by the Ginity editorial desk; they may contain errors. Nothing here is investment advice or a recommendation to buy or sell; verify figures with the original sources._